“सिरहानगरपालिका–२० गदियानीमा ज्ञानी  मुखियाको घर छ । उनको  आँगनमै  सीमा  स्तम्भ  छ । यो  नेपाल–भारत सीमा छुट्याउने २८ नम्बरको पिलर हो । मुखिया भारतको लगडी गाउँका हुन् । उनको घर पिलरदेखि  भारतपट्टि  पर्छ भने गाईगोरु नेपालतिर बाँध्ने गर्छन् ।दशगजा क्षेत्रमा पुर्खा देखि  बस्दै  आएकाले  यहाँ बस्न नहुनेबारे आफूलाई थाहा नभएको उनले बताए ।                                                                                          “पहिले दशगजा  ऐलानी पर्ती थियो । सीमा जोडिएका खेत वालाले बिस्तारै मास्दै गए,’ नेपालतर्फको गदियानी गाउँका ६७  वर्षीय  राजेन्द्र  यादवले  भने, ‘अब  त सीमा मा पिलर देखिन्छ,  दशगजा  देखिँदैन  ।  दुवैतिरका बासि न्दाले पाए सम्म मिचेका  छन् ।’ उनका  अनुसार    दशग जा  मिचिएको ठाउँमा केहीले खेती गरेका छन् भने केहीले स–साना टहरा बनाएर पसल खोलेका छन् ।

सिरहाको लगडी–गदियानीस्थित दशगजा क्षेत्र अ’तिक्रमण गरी  भारतीय  नागरिकले  बस्ती  नै  बसालेका  छन्  । सो ठाउँमा २ सय ५० भारतीय परिवारको  बसोबास छ । उक्त बस्ती  भारतको  पदमा  ग्राम   पञ्चायतको  वडा  नम्बर ४ लगडी गाउँ हो । भारतीय नागरिक जयनारायण  मुखियाले आफ्ना पूर्वजले नै दशगजा क्षेत्रमा  बसोबास  गर्दै  आएको बताए  । ‘कहिलेकाहीं  नेपाल  र  भारतका प्रहरी पिलरको फोटो  खिच्न  आउँदा  यो  क्षेत्र  खाली गर्नुपर्ने हुन्छ,’ उनले भने, ‘फोटो लिएर गएपछि फर्केर आउँदैनन् ।’

लगडी गाउँकै कपिलदेव यादवले पनि आफूहरू पुस्तौंदेखि दशगजामै बस्दै आएको सुनाए । ‘यहाँ त घर आँगनमै  जंगे पिलर छ,’ उनले भने, ‘केही महिनाअघि दुवै  देशका  अधि कारीले फेरि सीमास्तम्भ गाडेका छन् दुवैतिरका बासिन्दाले दशगजा मिचेर बस्ती र खेती गर्ने गरेको उनले बताए । दश गजा क्षेत्रमा भारतीय नागरिक बसोबास गर्न थालेपछि २८ नम्बरको पिलरभन्दा ६० मिटर उत्तर वर्षायाममा पानी बग्ने ठाउँलाई अहिले दशगजा भन्न थालिएको उनको भनाइ छ ।

सीमावर्ती छिमेकी  गाउँका नेपाली नागरिकले पनि विभिन्न ठाउँमा  दशगजा  क्षेत्रमा  खेती  गर्दै  आएका छन् । सिरहा नगरपालिका,  औरही,  बरियारपट्टि,  नवराजपुर र भगवान पुर गाउँपालिकाको सीमावर्ती  वडामा  दशगजा  मिचिएको छ ।  भारतीय  प्रहरीले  बोर्ड टाँगेर ठाडी बजारस्थित दशग जामै चेकपोस्ट राखेको छ ।सीमावर्ती क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नेपाल र भारत दुवै  देशका  नागरिकलाई  दुई  देशबीचको अन्तर्राष्ट्रिय सिमानाको महत्त्वबारे चेतना नभएको स्थानीय कन्हैया भट्टले बताए ।

‘केही  भारतीयले  नेपाली  नागरिकता  बनाएका  छन् भने केही नेपालीले भारतीय आधार कार्ड बनाएका छन्,’ उनले भने, ‘त्यस्ता व्यक्तिको दुवैतिर जग्गाजमिन छ !खेती गर्छन् ।दशगजा मिचेर बसे पनि एकापसमा विवाद कहिल्यै नभए को  उनले  सुनाए  प्र’हरी   प्री/प्रशासनको तथ्यांकअनुसार सिरहामा मुख्य २७, सहायक १९ र सानो  ३४२  गरी ३८८ वटा पिलर छन् । श्रोत : कान्तिपुर

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?


Your Views
Related News