नेपाली सेनाले घाँटीबगर इलाकामा कडाचट्टान रहेको भीर मा ४६० मिटर गोरेटो बाटो निर्माण गरेको छ।  यही  भदौ मसान्तभित्रै ५५० मिटर उक्त गोरेटो बाटोको ट्र्याक खोलि सक्ने सेनाको तयारी छ’ ।भारतले सडक निर्माणका क्रम मा अ’वरुद्ध रहेको घाँटीबगर क्षेत्रमा बाटो ’अवरु”द्ध हुँदा व्यासको छांगरु र तिंकरका बासिन्दालाई आवतजावत गर्न स’मस्या थियो ।

‘गत जेठ ९ गतेदेखि नेपाली सेना परिचालन भएर यो क्षेत्र मा गोरेटो बाटो निर्माणको कार्य अघि बढाइएको हो ।  यो बाटो खुलेसँगै व्यासका बासिन्दालाई जोखिमपूर्ण मानिए को क्षेत्रमा बाटो सहज हुनेछ।’ व्यासको छांगरु र तिंकरका बासिन्दालाई कार्तिक महिनामा खलंगा कुञ्चा झ’र्नसमेत सहज हुनेछ ।

‘व्यासको छांगरुमा ११७ र तिंकरमा ८७ घरधुरी    को बसोबास छ । छिटो भन्दा छिटो काम सक्ने गरी सेनाले घाँटीबगरमा काम गरिरहे पनि मौसम प्रतिकुल   नहुनु र कडा चट्टानी भूगोल भएका कारण निर्माण कार्यमा केही ढिलाइ भएको छ नेपाली सेनाका प्रवक्ता सहायकरथी सन्तोष बल्लभ पौडेलले भन्नु भयो,

‘आजसम्म ४६० मिटर काम पूरा भएको छ, थप ९० मिटर काम दुई साताभित्र निर्माण भई सक्छ ।उहाँले हरेक दिन सातदेखि १० मिटर लक्ष्य राखेर ट्ययाक खोल्ने काम भइ रहेको बताउनु भयो ‘।

‘त्यहाँ क’डा चट्टान रहेको बताइएको छ। अहिले २६ ठाउँ मा वि’स्फोट गर्न प्वाल बनाइएको छ । उक्त क्षेत्रमा अहिले का लागि गोरेटो बाटोमात्र खोले पनि सरकारले   दीर्घका लीन रुपमा सडक निर्माण गर्ने निर्णय गरिसकेको छ ।मन्त्रि परि षद्को गत वैशाख १४ गतेको निर्णय अनुसार खलंगा देखि घाँटीबगर ६५ किलोमिटरमा तिंकर सडक योजना र घाँटीबगर–तिंकर भञ्ज्याङ सम्मको ८७ किलोमिटर सडक खण्ड सेनालाई निर्माणको जिम्मा दिइएको छ ।

‘पछिल्लो समय विश्वमा फैलिएको कोभिड–१९ का कारण सीमा नाका ब’न्द हुँदा त्यहाँका बासिन्दाले भारतीय   बाटो प्रयोग गर्न पाएका छैनन। व्यासको छांगरु र तिंकरमा बस्ने नेपालीलाई सदरमुकाम खलंगा कुञ्चा सर्नका लागि पनि घोरेटो बाटो निर्माण आवश्यक भए को व्यास गाउँपालिका वडा नं १ का सचिव विनोदसिंह बुढाथोकीले बताउनुभयो ।

‘अहिले बाटो नहुँदा छांगरु र तिंकरका बासिन्दा   सदर मुकाम खलंगा आउन पाएका छैनन्, सदर   मुकाममा रहे का त्यहाँका पनि गाउँ फर्किन पाएका छैनन्, चाँडो बाटो निर्माण भयो भने स्थानीयलाई आफ्नै भूमि भएर गाउँ जान सहज हुने थियो”, बुढाथोकीले भन्नु भयो ।’

‘सरकारले भारतले अतिक्रमण गरेको कालापानी, लिपुले -क र लिम्पियाधुरासहितको भूगोल समेटेर नक्सा  जारी गरेपछि यहाँका बासिन्दा पनि नेपालकै भूमि भएर आवत–जावत गर्न पाए भन्नेमा छन् ‘।

‘उनीहरुले अहिलेसम्म नेपाल सरकारले व्यास पुग्ने बाटो निर्माणमा महत्व नदिँदा व्यासीले स’मस्या झे’ल्नुपरे  को व्यास–१ का बासिन्दा जगदीशप्रताप ऐतवालले बताउनु भयो । पञ्चायतकालमा भारतीय नागरिक पनि नेपाल कै यही गोरेटो बाटो भएर व्यासहुँदै कैलाश मान सरोवर दर्शन का लागि जाने गरेका उहाँले सुनाउनुभयो ।व्यासीहरु हरेक वर्ष छ महिना व्यास र छ महिना सदरमुकाम खलंगा बस्ने गर्छन् ।

‘खलंगाको गर्मी छल्न चिसो ठाउँ उक्लिएका व्यासी चिसो बढेपछि पुनः कार्तिकमा खलंगा झर्ने तयारी हुन्छ । विगत मा उनीहरुले भारतीय   बाटोहुँदै गाउँ जाने गरेका   थिए। व्यासको छांगरु र तिंकर पुग्न नेपाल तथा भारत दुवैतर्फ को प्रशासनको अनुमति लिनुपर्ने बाध्यता थियो’ । नेपाली भूमि भएर घोरेटो बाटोको ट्ययाक खुलाउन सके स्थानीय ले आफ्नै भूमि भएर बरु चार दिन लगाएर भएपनि आवत जावत गर्ने ऐ’तवाल बताउनुहुन्छ ।

‘सरकारले २०६५ सालमा महाकाली लोकमार्ग को दार्चुला –तिंकर सडकखण्ड निर्माण गर्ने योजना बनाए पनि त्यस लाई महत्व दिएको  थिएन’ । एक सय ३४  किलो”मिटर लम्बाई रहेको उक्त लोकमार्ग चीनको सीमा नजिक तिंकर भञ्जाङसम्म पुग्छ । उक्त लोकमार्ग निर्मा णको १२ वर्ष पुग्दा मु’स्किलले ४७ किलोमिटर सडकको ट्ययाक खोलि एको छ ।

‘भारततर्फ पिथौरागढ जिल्लाको धार्चुलाबाट सिधै काला पानीसम्म गाडी चल्ने गरी दुई लेनको सडक नि’र्माण भइ रहेको छ। नेपालतर्फको बाटोबाट हिँडेर छाङरु पुग्न अहि ले चार दिन लाग्छ ।चार दिन लाग्ने गोरेटो बाटो पनि कठीन छ र बीचमा राति बास बस्ने ठाउँको अ’भाव छ । घाँटीबगर मा बाटो सञ्चालन भए पनि तम्बाकु,   कल्जुलगा”यतका क्षेत्रमा अहिले घोरेटो बाटो अ’व’रुद्ध रहेको   वडा”सचिव बुढाथोकीले बताउनुभयो ‘।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?


Your Views
Related News